Reel sektör döviz hareketlerine karşı nasıl korunacak?

Son zamanlarda Dolar/TL kurundaki sert yükseliş net yabancı para yükümlülüğü bulunan şirketleri zor durumda bıraktı. Kur risklerinden korunmanın mevcut en etkin yolu “hedge enstrümanları kullanmak”. Reel sektörün toplamda 293 milyar Dolar brüt dış borcu bulunuyor. Japonya’da KOBİ’lerin dahi kullandığı hedge opsiyonlarının öneminin şirketlerimiz tarafından halen tam anlaşılmadığı görülmektedir.

Son günlerde küresel ve yerel baskıların ön plana çıkmasıyla TL varlıkların önemli boyutlarda değer kaybı yaşadığına şahit oluyoruz. Son olarak, 27 Ocak’taki Fitch Ratings’in not değerlendirmesi öncesinde Moodys’ten Türk Bankaları özelinde gelen uyarı, piyasalarda alarm etkisi yarattı. Özellikle Türk Lirası’nda kendini hissettiren baskılar Dolar/TL ve Euro/TL kurlarında rekorlar getiriyor. Dolar karşısında 3,54 seviyesinden yıla başlayan TL, %5,5’e yakın değer kaybıyla 3,75 seviyesinin üzerinde dalgalanırken; Euro karşısında ise %6’ya yakın kayıp ile an itibariyle 4,00 seviyesinin yakınında fiyatlanıyor.


Sert kur hareketleri, finansal piyasalar kadar geneli itibari ile döviz açığı bulunan reel ekonomimizi de yakından etkiliyor. Şirketlerimizin bilanço yapıları; gelirler TL ağırlıklı iken giderler yabancı para ağırlıklı olacak şekilde oluştuğu için, kurlardaki ufak hareketler milyon TL’ye varan zararlara neden olmaktadır. BIST’e kote olan şirketlere baktığımızda net yabancı para yükümlülük kalemlerinin yüksek miktarlarda olduğunu görüyoruz ve birçok şirketimiz hedge enstrümanlarını etkin şekilde kullanamayarak risklerini üst seviyelerde tutmaya devam ediyorlar.


Özel Sektörün Brüt 293 Milyar Dolar Dış Borcu Var


2016’nın 3.çeyrek bilanço rakamları incelendiğinde; 2 milyar TL’nin üzerinde döviz açığı olan 11 büyük şirket olduğu görülmektedir. Şirketlerin 4’ü enerji ve 2’si perakende sektörlerinde iken diğerleri iletişim, yatırım, inşaat, ulaşım ve otomotiv sektörlerinde faaliyet göstermektedir.Bu şirketlerin toplam döviz yükümlülüğü yaklaşık 60 milyar TL değerindedir.Dışa yükümlülükte başı çeken özel sektörümüzün 3. çeyrek sonu itibari ile, 86 milyar Doları kısa vadeli olmak üzere toplam 293 milyar Dolar brüt dış borcu bulunmaktadır. Şirketlerin yükümlülüklerini hedge etme oranları %0 ile %50 arasında değişmekte iken 5 şirketin hedge enstürümanlarını etkin kullanmadığı görülmektedir. Sonuç olarak, yılbaşından bu yana Dolar ve Euro başta olmak üzere dövizdeki hareketlilik şirketlere yaklaşık 3 milyar TL ekstra yükümlülük getirmiştir.


Hedge Enstrümanları Kullanarak Korunabilirler


Analizimiz sonucunda, BIST’te işlem gören şirketlerimizin çoğunun net yabancı para yükümlülük pozisyonu bulunmasına rağmen kendilerini kur hareketlerine karşı etkin koruyamadıkları ön plana çıkmaktadır. Japonya’da KOBİ’lerin dahi kullandığı hedge enstrümanları öneminin şirketlerimiz tarafından halen tam anlaşılmadığı görülmektedir. Bir süredir devam eden TL varlıklarındaki zayıflamanın büyük şirketlerimizde 3 milyar TL’ye yakın ekstra yük getirdiği görülmüştür. Eğer ki tüm sektör incelenirse bu rakamın 5 milyar TL’ye yaklaşabileceğini öngörmekteyiz. Küresel ve yerel gelişmeler ile devamı gelecek muhtemelen döviz hareketleri, reel sektörde faaliyet gösteren şirketlerimizin bilançolarında maalesef daha kuvvetli bozulmalara neden olabilir. 2011 yılında ülkemizde regüle olan foreks piyasası; forward, future ve opsiyon gibi hedge enstrümanları karşısında düşük maliyetli ürünler sunabiliyor. Ülkemizde daha çok bireysel yatırımcıların yatırım yaptığı foreks piyasalarında, şirketler döviz yükümlülüklerinin sadece %1’ini teminat olarak ayırarak, kendilerini artan kur riskine karşı düşük maliyetli olarak koruyabilirler. Ancak, şirketlerin finans departmanlarının bu konuda çok bilinçli olmaması ve başka diğer nedenler ile ülkemizde bu tarz ürünler kur riskine karşı savunmada çok fazla kullanılmıyor.

Murat Tufan/Destek Yatırım Araştırma Müdürü

Benzer Yazılar

  • Kurdaki oynaklık arttı, hedge etmek isteyen var mı?

    Kurdaki oynaklık arttı, hedge etmek isteyen var mı?

    Ekonomi medyasının usta ismi Ali Ağaoğlu yazıyor: "Hedging" piyasalardaki oynaklıklara karşın finansal risklerden korunma anlamına gelen, Türkçeye "finansal riskten korunma" olarak çevrilebilecek işlemlerin genel adıdır.
  • Reel sektörün döviz pozisyonlarında son veriler

    Reel sektörün döviz pozisyonlarında son veriler

    Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) 2017'nin ilk Finansal İstikrar Raporu'nda reel sektörün döviz pozisyonu gelişmelerine de geniş yer ayırdı.
  • Borsada futbol takımlarının performansları

    Borsada futbol takımlarının performansları

    Ligin ilk yarısı Medipol Başakşehir’in liderliği ile sona erdi. Ancak borsa tarafının ilk yarı lideri %73.7 oranında değerlenen hissesiyle Galatasaray Spor Kulübü oldu. Galatasaray hisse performansıyla Avrupa’daki rakiplerini de geride…
  • Reel sektöre kur koruması geliyor

    Reel sektöre kur koruması geliyor

    Dolardaki hareketliliğin ardından ekonomi yönetimi reel sektörün sıkıntı yaşamaması için yeni tedbirleri hayata geçiriyor. İşletmelerin döviz borçlarını çevirebilmesi amacıyla masada bazı tedbirler üzerinde çalışılıyor.
  • Türk Lirası için kritik aylar yaklaşıyor

    Türk Lirası için kritik aylar yaklaşıyor

    ABD’nin yeni Başkanı Donald Trump’ın kamu harcamaları ve alt yapı yatırımlarını artıracağına yönelik vaatleri, ABD 10 Yıllık tahvil faizlerini ve dolar endeksini tarihi zirvelere taşıdı. Trump’ın ayrıca Kuzey Amerika Serbest…

Yorum ekle

Güvenlik kodu
Yenile

Kategorilerden Seçmeler

FACEBOOK

TWITTER

LINKEDIN