VİOP nedir ve VİOP'ta nasıl işlem yapılır?

Vadeli İşlem Borsası'nda  (VİOP) işlem gören vadeli işlem sözleşmeleri bu piyasaya girmek isteyenlerin en çok merak ettikleri şey arasında yer alıyor. Vadeli işlem sözleşmeleri nedir, Vadeli işlem sözleşmeleri çeşitleri nelerdir ve vadeli işlem sözleşmelerinde nasıl işlem yapılır? İşte merak ettikleriniz...

Vadeli İşlem Sözleşmesi, belirli bir miktar, kalite ve koşullarla standartlaştırılmış bir malın, menkul değerin, göstergenin ya da yabancı paranın, işlem anında o vadeli işlem borsasında piyasa güçlerince belirlenen fiyattan, gelecekte belirli bir tarihte, yerde ve koşullarda teslim alınmasını ve teslim edilmesini içeren yasal olarak bağlayıcı sözleşmedir.

Vadeli İşlem Sözleşmelerini Kimler Kullanır?

Risk yöneticiler: Temel olarak spot piyasada alınan pozisyonun tersi pozisyon vadeli işlem piyasasında alınarak fiyat değişkliklerine karşı korunma (hedge) sağlanmasıdır. Bu korunma sayesinde arz ve talepten kaynaklanan fiyat belirsizliği bertaraf edilmiş olur.

Spekülatörler: Riskten korunmak isteyenlerin riskini üstlenerek daha fazla kazanç sağlamak amacıyla vadeli işlem piyasasında işlem yapan yatırımcıların yaptığı işlemlerdir. Yatırımcı herhangi bir malın vadeli işlem fiyatının gelecekteki spot fiyatından daha düşük olduğuna inanırsa vadeli işlem piyasasında alış yapmakta, vadeli işlem fiyatının gelecekteki spot fiyatından daha yüksek olduğuna inanırsa satış yapar. Tahminleri veya hesapları doğru çıkarsa spekülatörler kâr etmektedirler.

Arbitrajcılar: Spot ve vadeli piyasalardaki fiyat farklılıklarından yararlanmak isteyenler de Vadeli İşlem Sözleşmeleri'ni kullanmaktadırlar. Arbitrajın gerçekleşebilmesi için, aynı özelliklerdeki bir ürünün spot ve vadeli piyasalardaki fiyatları arasında -taşıma maliyetlerini de hesaba kattıktan sonra- kâr yaratacak bir farklılık olması gerekmektedir.

 Vadeli İşlemler ve Opsiyon Piyasası (VİOP) nedir?

Borsa İstanbul(BIST) Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası (VİOP), ekonomik veya finansal göstergeler ile sermaye piyasası araçları üzerine düzenlenmiş vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri ile diğer türev araçların elektronik ortamda alınıp satılabileceği bir piyasa olarak oluşturulmuştur.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasasında, vadeli işlem sözleşmeleri için 'Pay Vadeli İşlem Ana Pazarı', opsiyon sözleşmeleri için 'Pay Opsiyon Ana Pazarı' ve 'Endeks Opsiyon Anapazarı' olmak üzere işlem sisteminde üç ayrı pazar vardır.

Pay Vadeli İşlemler Ana Pazarı: Pay Vadeli İşlem Ana Pazarında vadeli işlem sözleşmeleri (futures) işlem görür. Vadeli işlem sözleşmeleri, belirli bir vadede, önceden belirlenen fiyat, miktar ve nitelikte dayanak varlığı alma veya satma yükümlülüğü veren sözleşmelerdir.Pazarda pay vadeli işlem sözleşmeleri işlem görmektedir.

Endeks Opsiyon Ana Pazarı: Endeks Opsiyon Ana Pazarı'nda alım (call) ve satım (put) opsiyon sözleşmleri işlem görür. Pazarda ilk etapta BIST 30 endeksi opsiyon sözleşmeleri işlem görmektedir.

Pay Opsiyon Ana Pazarı: Pay Opsiyon Ana Pazarında alım (call) ve satım (put) opsiyon sözleşmeleri işlem görür. Opsiyon sözleşmeleri, opsiyonu alan tarafa belirli bir vadede veya belirli bir vadeye kadar, önceden belirlenen fiyat, miktar ve nitelikte dayanak varlığı alma veya satma hakkı veren, satan tarafı ise sözleşmeye dayanak varlığı almaya veya satmaya yükümlü kılan sözleşmelerdir. Pazarda pay opsiyon sözleşmeleri işlem görmektedir.

VİOP'ta nasıl işlem yapılır?

VİOP işlemi yapmak, günümüzde Borsa İstanbul’un geliştirilen sistemleri ile oldukça basit bir şekilde yapılmaktadır. Elbette bu işlemlerin mantığını öğrenmek de bir yatırımcı olarak sizlerin görevidir. Sonuçta birikimlerinizi değerlendirerek para kazanmak amacıyla yatırım yapacaksınız. Bilgi edinmeden hareket ederseniz hem para kazanamazsınız hem de birikimlerinizi kaybedersiniz. Bu nedenle mutlaka belli bir bilgi seviyesine ulaştıktan sonra VİOP işlemlerine başlamanızı öneririz.

VİOP işlemi nasıl yapılır öğrenmek için birçok eğitim kaynağı, internette sizi bekliyor. Hem Borsa İstanbul hem SPK hem de aracı kurumların, VİOP eğitimleri vardır. Bu eğitimlerin bazıları ücretsiz iken bazılarına belli bir ödeme yapmanız gerekmektedir. Ama ne derler bilirsiniz; “kaz gelecek yerden, tavuk esirgenmez.” Mutlaka bu eğitimlere katılmanızı ve PDF – Power Point formatında e-kitaplara göz atmanızı öneririz.

VİOP işlemi yapabilmek için bilmeniz gereken diğer önemli konular ise türev ürünlerin kodları, sözleşmelerin özellikleri, teminat büyüklükleri, marjin oranları ve emir tipleridir. Alacağınız eğitimlerle birlikte emirler, sözleşmelerin özellikleri nelerdir detaylı bir şekilde öğrenirsiniz. Daha sonra da bu özellikleri göz önünde bulundurarak hangi türev ürüne yatırım yapmak istediğinizi belirleyebilirsiniz.

Türev ürününüzü seçtikten sonra ilgili sözleşme ile ilgili detaylara yeniden göz atmanızı öneririz. Bu şekilde; kodu, teminat büyüklüğü ve sözleşmenin özellikleri hakkında herhangi bir noktayı atlamadan işleme başlayabilirsiniz.

Vadeli işlem ve opsiyon piyasasında yapacağınız işlemlerde, forex piyasasında olduğu gibi çift yönlü işlem yapabilirsiniz. Yani vadeli piyasada fiyatlar hem düşerken hem de yükselirken yatırım yapmak mümkündür. Bu büyük bir avantadır ve VİOP’ta fiyatların hangi yönde ilerleyeceğini doğru öngördüğünüz zaman, uygun emri vererek gerekli pozisyonu alabilirsiniz. Bu sayede de kar edersiniz. Örneğin; fiyatların düşeceğini öngörüyorsanız satım yönünde yani short (kısa) pozisyon oluşturursunuz.


Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile

Kategorilerden Seçmeler